Татар халык ашлары бик тәмле һәм файдалы.

Татар аш-су осталары бик күп төрле ашамлыклар уйлап тапканнар. Бәйрәм табыны ризыклары арасында ниндиләре генә юк. Зур табыннарга

чәкчәк,

кош теле,

гөбәдия, өчпочмак, бәлеш ише нигъмәтләрне куймый калмаганнар. Көндәлек тормышта коймак,

белен, төрле кабартмаларны токмач салынган ит шулпасы белән ашаганнар.

Сабантуйбәйрәменә алдан ук каз каклаганнар,

казылыкясаганнар.

Катламаны төче камырдан ит белән пешерәләр.
Камырын, йомырка сытып, май һәм бераз тоз салып, сөткә генә басалар, токмач җәйгән кебек җәяләр һәм буен 25-30, иңен 20 см тасма итеп кисәләр.
Сыер итен, сөякләреннән һәм сеңерләреннән аерып, башта шул көе, аннары суган белән ит тарткычтан чыгарып, тоз, борыч сибеп яхшылап болгаталар. Әгәр ит куерак булса, бераз сөт яки суынган шулпа, я су салып йомшарталар.
Итне, суган, тоз, борыч салып, тагаракта чабарга да мөмкин.
Шундый итне кискән камыр өстенә 1-1,5 см калынлыгында (кырыена 1,5-2см җиткермәскә кирәк) салып чыгып, түгәрәкләп төрәләр дә, итнең сүле акмасын өчен, катламаның баш-башларындагы камырны ябыштыралар.
Катламаларны иләккә тезеп, кайнап торган сулы кәстрүл өстенә, су иләккә тиеп тормаслык итеп куялар. Өстен ябып, катламаны парда пешерәләр.
Катламаны табада да пешерергә мөмкин. Тирән табага яртылаш су салып, ут өстендә кайнатып чыгаралар. Аннары катламаны шунда тезеп, өстен икенче таба яисә капкач белән ябып, кызу мичтә яисә духовкада пешерәләр.
Әзер катламаны майлы табага тезеп өстен майлыйлар һәм бераз духовкада яки мичтә тоталар, аннары 3 см калынлыгында түгәрәкләп кисеп, өстенә атланмай сибеп, кайнар килеш табынга бирәләр.

камыр - 100-150 г., сыер ите (сөяксез) - 75-100 г., башлы суган - 25-30 г., кирәгенчә тоз, борыч.
Мәкле катлама
Төче камыр әзерлиләр дә токмач камыры кебек җәяләр, өстенә күп итеп эреткән сары май сөртәләр, мәк һәм шикәр комы сибәләр. Башта камырны урталай бөклиләр, майлап мәк һәм шикәр комы сибеп, тагын бөклиләр. Дүрткә бөкләнгән камырны, майлы табага тезеп, кызу мичкә куялар.
Катлама пешкәч, суытып, кискәләп, табынга чыгаралар.
500 г камырга: 250—300 г мәк, 100—150 г шикәр комы, 100 —150 г май.

Яңартылган 02.05.2012 17:15 16.01.2012 13:15

Татар халкы салманы элек-электән әзерләгән. Аны итле шулпада да, итсез шулпада да пешерәләр. Салмалы ашка бәрәңге, суган, кишер, борчак, ясмык салалар. Мондый ашны гадәттә катык белән ашыйлар. Итсез шулпага суганны туң май белән кыздырып салалар.
Салманы бодай, карабодай, ясмык яки борчак оныннан ясап була.
Камырны куна тактасында яки табакта басалар. Табакка он, тоз салып, өстенә йомырка сыталар һәм, суынган шулпа өсти-өсти, токмач камыры кебек басалар. Камырны 100 әр г чамасында кисәкләргә бүлеп, 1-1,5 см юанлыгында бау сыман итеп, кунада тәгәрәтәләр. Аннары, озынча камырны эрбет чикләвеге кадәр өзеп алып, яисә пычак белән кисеп, баш бармак белән кунада бөтереп, салма ясыйлар.
Салмалы аш янына, касәгә яки чынаякка салып, катык бирергә киңәш ителә.

Сарык ите белән салмалы аш.

Сарык итен яхшылап юып турагач, өсте ябыла торган кәстрүлгә салып пешерергә куялар. Тозын ит пешеп җитәргә 15-20 минут калгач салалар, аннары итне шулпадан алалар һәм шулпаны сөзеп яңадан утка куялар, түгәрәкләп тураган кишер, суган һәм бәрәңге салалар. Бәрәңге пешеп җитәрәк, ашка сары май һәм салма салып, өскә күтәрелгәнче кайнаталар.

1 өлешкә: 150-200 г сөякле ит, 15 г кишер, 15 г суган, 100 г бәрәңге, 40 г әзер салма, 10 г сары май, тоз, борыч.

Сыер итеннән салмалы шулпа

500-600 г лы сөякле сыер итен салкын суга салып, шулпа пешерәләр. Пешкән итне шулпадан алып, шулпасын сөзәләр дә яңадан кайнатып чыгаралар, шулпага кишер белән суган турыйлар, 10-15 минуттан соң әзер салма салалар, өскә күтәрелгәнче пешерәләр. пешкән итне һәр кешегә 1-2 кисәк итеп турап, шулпада кайнатып алалар, итне тәлинкәләргә салып аш белән бирәләр.

1 өлешкә: 150-200 г сөякле ит, 20 г кишер, 20 г суган, 10 г сары май, 60 г салма, тоз, борыч.

Катыклы борчак оны салмасы

Йомыркага басылган борчак салмасын кайнап торган тозлы суда яки ит шулпасында пешереп алалар да иләккә салып саркыталар. Саркытылган салманы бераз суытып, катык салып табынга бирәләр.

1 өлешкә: 120 г салма, 30-35 г катык, тоз, борыч.

Яңартылган 02.05.2012 17:15 11.01.2012 13:30

Пешкән салкын итне (сыер яисә тавык итен), әрчегән һәм эчен алган тозлы кыярны, юып төшен алган кара җимешне вак кына итеп шакмаклап турыйлар да, яшел борчак, майонез кушып, тирәнрәк савытка салалар, өстенә тоз, борыч сибеп болгаталар һәм, салат савытына өеп салып, өстен дүрткә бүленгән йомырка, консервланган җиләк-җимеш һәм яшел тәмләткечләр белән бизиләр.

1 өлешкә: 50-60 г салкын ит, 30 ар г тозлы кыяр һәм яшел борчак, 40-50 г майонез, 1 йомырка, 20 г кара җимеш, 40-50 г консервланган җиләк-җимеш, кирәгенчә тоз, борыч.

Яңартылган 12.02.2012 18:42 06.01.2012 18:20

Яңа елны каршылау кичке унберенче яртыда-унбердә башлана. Өстәлгә төрле салатлар, салкын ит (тавык, каз, үрдәк), койка, кыздырылган балык, җиләк-җимеш (мандарин, әфлисун, алма), тозлы кәбестә (башлысы яхшырак), тозлы помидор, арыш һәм бодай ипие, минераль сулар, җиләк-җимеш сулары һәм шампанский куялар.
Яңа ел табыны артык зур булмый: 8-12 кешелек итеп әзерләнә. Шуңа күрә салкын ашларны берәр тәлинкәгә җитәрлек итеп кенә салып чыгаралар. Яңа ел табынына кайнар шулпа бирмиләр. Ләкин кайнар ашамлыкларны ике тапкыр - яңа елга кадәр, гадәттә, балыктан әзерләнгән ашлар һәм яңа елдан соң, әйтик, томалап пешерелгән яки кыздырган ит (сарык, сыер ите) белән кайнар бәрәңге; пилмән, пылау, тутырган каз яисә тавык, өчпочмак, пәрәмәч һ.б. бирәләр. Ахырдан чәй һәм кофе бирәләр. Чәй янына шикәр, варенье, конфет куялар, кофе янына шикәр, кайнар сөт яисә куертылган сөт, сөт өсте куярга мөмкин. Чәй өстәленә татлы бәлешләр, шулай ук торт, кош теле һ.б. камыр ашлары куярга, төче коймак пешерергә мөмкин.

Яңартылган 08.11.2012 23:00 30.12.2011 16:53

Тәбәне алабуга, чабак, ташбаш, шыртлака, еланбалык кебек вак балыклардан пешерәләр.
Аш-су пешерү өчен эшкәртелгән балыкларның башларын, канат кырыйларын кисеп, әйбәтләп юалар һәм, кәстрүлгә салып, тоз сибеп, яхшылап болгатканнан соң 5-10 минут салкын урынга куеп торалар. Шуннан соң балыкларны, кызган майлы табага тезеп, кибеп беткәнче кыздыралар. Балык кызган арада, сөткә йомырка сытып һәм кыздырылган башлы суган белән борыч салып, катнашма ясала. Аны кыздырылган балык өстенә тотып, мич алдына яки духовкага куялар. Күтәрелеп менгәч тәбәне кайнар килеш табынга бирәләр.

1 өлешкә: 150-200 г балык, 1-2 йомырка, 35-50 г башлы суган, балыкны кыздыру өчен 30-40 г май.

Авылча пешерелгән балык тәбәсе

Вак балыкны (табан балык, карп, корбан балык) чистартып юып саркыталар, эченә, тышына тоз сибеп уалар, борыч сибәләр, аннары майлы табага тезеп, өстенә күп итеп каймак салалар һәм кызу мичтә яки духовкада пешерәләр. Балык өстенә вак кына турап башлы суган кыздырып сибәргә мөмкин.
Табынга табасы белән кайнар килеш бирәләр.

Яңартылган 03.03.2012 13:11 23.12.2011 17:35

Бит 8 15 ның