watan.su

Татарча

Никах туе.

Сабантуйкебек үк, туй йоласы да - искиткеч бай, катлаулы, күпкырлы музыкаль-драматик тамаша.

поэзиясенеңиң җитди һәм үзенчәлекле өлеше - кыз елату җырлары.

киемнәркияләр. Никах вакытында юк-бар шаян сүзләр әйтү, җырлау, бигрәк тә исерткеч эчемлекләр эчү рөхсәт ителми.

ширбәтлесу тора. Никах укылгач, кыз да, егет тә әлеге судан бер йотым эчеп куялар. Аерым төбәкләрдә, мәсәлән, Әстерхан татарларында, хатын-кызлар гармунда махсус көй - "Никах сазы" уйнаганнар.

Күләм: 10 шт.

Формат: JPG

Үлчәм: 0,699 Mb

Аклы татар сөлгесе – керсез җанның көзгесе.

Һәр милләт генә хас үзенчәлекләргә ия. Шуңа күрә аларның һәрберсе дөнья мәдәниятенә сизелерлек өлеш кертә, аны баета. Күпьеллык бай тарихы, мәдәнияте, әдәбияты, гореф-гадәтләре, йолалары булган татар халкы да дөнья культурасын кабатланмас үрнәк аһәңнәр белән тулыландыра бара.
Чулпы, беләзек, калфак, читек, сөлгеләре белән элек-электән дан тоткан безнең халык. Әйткәнебезчә, аларны эшләү осталык һәм түземлелек таләп иткән.
Билгеле ки, һәр борынгы шәһәрнең үз туграсы, һәр дәүләтнең мәдхия-гимны була. Безнең татар хатын-кызларыбызның да үз мәдхия-гимны, үз сурәт-туграсы бар. Ул-сөлге! Сөлге – гүзәл затларыбызның символы, татар хатын-кызының осталыгына һәйкәл.
Бизәкле сөлгеләр сугуны, мәсәлән, кыз балалар бик яшьли өйрәнгәннәр. Һәр өйдә диярлек бу һөнәрнең  җайланма-корылмалары булган. Гадәттә, яшь кызлар үз гаиләләрендә әбисеннән, әнисеннән, җиңгәсеннән, өлкән апасыннан сабак алган. Әлбәттә, һәр авылда әлеге һөнәрнең бик талантлы осталары булган. Тырыш, булдыклы кыз балалар остазларыннан туку станогы һәм гаять катлаулы бизәк серләренә өйрәнгән. Алар ап-ак сөлгеләргә күңел бизәкләрен төшергән. Кагыйдә буларак, тастымал тукымалары җитеннән, киндердән, мамык җепләреннән тукылган.

Күләм: 28 шт.

Формат: JPG

Үлчәм: 4,640 Mb

күн-сафьян тегү сәнгате гаять киң таралган. Болгар илендә күн-тирене эшкәртү алымнары борын-борыннан булган. Югары сыйфатлы сафьяннан, юфтьтән эшләнгән күн читекләрне, туфлиләрне җирле халык кына түгел, бәлки бүтән төбәк халкы да яратып кигән.
Бизәкләп эшләнгән аяк киеме җитештерү техникасы шактый катлаулы булган. Осталар берьюлы берничә пар аяк киеме килеп чыгардай калдыксыз эшләү юлын тапканнар. Аяк киеме кисүче төрле төскә буялган юеш күнне бер өем итеп куйган һәм берничә читек өчен берьюлы бизәкне кискән. Аннан соң, күн катламнар арасында кайбер элементларны алыштыргач, төрле төстәге бизәкләр барлыкка килгән. Бизәкнең контуры булып торган махсус декоратив җөй ярдәмендә әлеге элементлар мозаика техникасы белән төзелгән һәм беркетелеп куелган.
Элек-электән аяк киеменең үзенчәлекле бизәкләренә кешене саклау-магия мәгънәсе бирелгән. Бизәкләр нигезендә — үсемлек һәм җәнлек мотивлары. Алар арасында болытсыман, лотоссыман сурәтләр, пальметта, лалә чәчәге киң таралган. Читек элементлары батика бизәкләрдән мөгез, песи башы, йөрәк формасындагы сурәтләр белән аерылып тора. Читекнең өске өлешендәге дулкын мотивы суны символлаштыра.
Төсле фон ярдәмендә шактый эре зур һәм йомык формалы элементлар бербөтен һәм үзенчәлекле бизәк композициясен тәшкил итә.
Бу матур традиция — сәнгатебезнең күн эшкәртү төре — бүген дә гамәлдә.

Зәкирова Н.Г "Татар чигүе" буенча

Күләм: 24 шт.

Формат: JPG

Үлчәм: 3,012 Mb

Беренче татарча язылган программаны тәкъдим итәбез. Бөтен татар ашлырның рецептлар һәм фотолар, пешерү өчен файдалы киңәшләр.

Ел: 2013.

Версия: 1.0.0.5.

ОС: Windows XP/Vista/7/8

Статус: Түләүсез

Тел: Татарча

Үлчәм: 2,478 Mb

чәкчәк,

кош теле,

гөбәдия,

өчпочмак,

бәлешише нигъмәтләрне куймый калмаганнар. Көндәлек тормышта коймак,

белен, төрле кабартмаларны токмач салынган ит шулпасы белән ашаганнар. Сабантуй бәйрәменә алдан ук каз каклаганнар,

казылыкясаганнар.

шулпабирәләр. Авылларда исә шулпа төп ашамлык булып санала, аны иртә белән, көндез, кичтә ашыйлар. Токмачлы ашны халык бик ярата. Токмачны ашка төрлечә: шакмаклап, кыек шакмаклап, нәзек итеп кисәләр; тантаналы очракларда кош итеннән пешергән шулпага бәрәңгесез генә салып бирәләр. Бәйрәм табынына еш кына шулпалы

пилмәнәзерлиләр.

Милли уен кораллары - Татарстан, Идел-Урал буе халыкларының музыка сәнгате барлыкка килү һәм үсү тарихын өйләнүдә төп музей-тарихы чыганагы.
Җыентыкта карагыз:
Борынгы һәм заманча музыка уен кораллары. Гөслә, Саз, Думбыра, Мандолина, Гыҗик - кыллы уен кораллары.  Кубыз, Тарак гармун - мембраналы уен кораллары. Кыңгырау, Шөлдер - үзтавышлы уен кораллары. Таш сыбызгы, Көпшә курай, Курай, Сорнай - тынлы уен кораллары. Дэф, Дунгур, Думбурзяк - кагып уйнала торган музыка кораллары

Күләм: 19 шт.

Формат: JPG

Үлчәм: 0,935 Mb